LM317T 1.2V - 37V 1.5A Ayarlanabilir Lineer Voltaj Regülatör TO-220
LM317T 1.2V - 37V 1.5A Ayarlanabilir Lineer Voltaj Regülatör TO-220 Hakkında Detaylı İnceleme
LM317T, çıkış gerilimi iki dirençle istediğiniz değere ayarlanabilen pozitif lineer voltaj regülatörüdür. 1,2 V ile 37 V arasında ayar yapar ve 1,5 A'e kadar akım verir. TO-220 kılıfındadır; ST üretimidir.
Çıkış gerilimi basit bir formülle belirlenir:Vçıkış = 1,25 × (1 + R2/R1). Buradaki 1,25 V, entegrenin çıkış ile ayar (ADJ) ucu arasında sabit tuttuğu referans gerilimidir. R1 genellikle 240 Ω seçilir; R2'yi değiştirerek istediğiniz çıkışı elde edersiniz. Örneğin R1 = 240 Ω ve R2 = 720 Ω için Vçıkış = 1,25 × (1 + 3) = 5 V olur. R2 yerine potansiyometre koyarsanız ayarlanabilir bir güç kaynağı elde edersiniz — LM317'nin en yaygın kullanım biçimi budur.
⚠ Isı, bu entegrede en çok gözden kaçan konudur. LM317 lineer bir regülatördür: fazla gerilimi düşürmez, ısıya çevirir. Harcanan güç P = (Vgiriş − Vçıkış) × I ile bulunur. 12 V girişten 5 V çıkış alıp 1 A çekiyorsanız entegre üzerinde (12 − 5) × 1 = 7 watt ısı oluşur — bu, soğutucusuz bir TO-220 kılıfın dağıtabileceğinin çok üzerindedir ve entegre saniyeler içinde korumaya geçer. Ayrıca giriş ve çıkış arasında en az yaklaşık 3 V fark (dropout) bulunmalıdır; 5 V girişten 5 V çıkış alınamaz.
Öne Çıkan Avantajlar
Formülle Ayarlanabilir Çıkış
Vçıkış = 1,25 × (1 + R2/R1). İki dirençle istediğiniz gerilimi hesaplayarak elde edersiniz; sabit değerli regülatörlerin aksine ara değerler de mümkündür.
Potansiyometreyle Ayarlanabilir Güç Kaynağı
R2 yerine potansiyometre koymak, 1,2–37 V arasında elle ayarlanan bir güç kaynağı verir. Laboratuvar tipi basit besleme devrelerinin klasik çözümüdür.
1,5 A Çıkış Akımı
Çoğu hobi ve prototip devresinin ihtiyacını karşılar. Uygun soğutucuyla sürekli çalışmaya elverişlidir.
Dahili Koruma Devreleri
Aşırı akım sınırlama ve termal kapanma korumaları entegrenin içindedir. Aşırı yüklendiğinde kalıcı olarak bozulmak yerine çıkışını keser.
Temiz Çıkış — Gürültüsüz Besleme
Anahtarlamalı regülatörlerin aksine yüksek frekanslı gürültü üretmez. Analog ölçüm, ses ve RF devrelerinde bu sessizlik belirgin bir avantajdır.
Teknik Özellikler ve Kapasite
| Özellik | Değer / Açıklama |
|---|---|
| Ürün Tipi | Ayarlanabilir lineer voltaj regülatörü |
| Model | LM317T |
| Üretici | ST |
| Regülatör Tipi | Pozitif, ayarlanabilir |
| Çıkış Gerilimi | 1,2 – 37 V |
| Çıkış Akımı | 1,5 A'e kadar |
| Çıkış Formülü | Vçıkış = 1,25 × (1 + R2/R1) |
| Referans Gerilimi | 1,25 V (çıkış – ADJ arası) |
| Gerekli Dropout | Yaklaşık 3 V (Vgiriş − Vçıkış) |
| Isı Kaybı | P = (Vgiriş − Vçıkış) × I — soğutucu gerekebilir |
| Kılıf | TO-220-3, THT |
| Çalışma Sıcaklığı | 0 °C ~ +125 °C |
| RoHS | Uyumlu |
Kullanım Alanları
- Ayarlanabilir Güç Kaynağı
- Sabit Gerilim Regülasyonu
- Laboratuvar Beslemesi
- Analog Devre Beslemesi
- LED Sürücü
- Pil Şarj Devresi
- Onarım
- Elektronik Eğitimi
Entegre, düşük gürültülü ve ayarlanabilir bir besleme gereken devrelerde kullanılır. Giriş-çıkış gerilim farkı büyükse veya yüksek akım çekiyorsanız soğutucu kullanımı zorunludur; verim önemliyse anahtarlamalı (buck) bir regülatör daha uygun olur.
Teknik Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Direnç değerlerini nasıl seçerim?
Formül Vçıkış = 1,25 × (1 + R2/R1)'dir. R1 genellikle 240 Ω seçilir — bu, entegrenin kararlı çalışması için gereken minimum yük akımını sağlar. Ardından R2'yi hedef gerilime göre hesaplarsınız: R2 = R1 × (Vçıkış/1,25 − 1).
Örnekler: 5 V için R2 ≈ 720 Ω, 9 V için R2 ≈ 1,49 kΩ, 12 V için R2 ≈ 2,06 kΩ. Standart direnç değerleri tam tutmayacağı için çıkış birkaç yüz milivolt sapabilir; hassasiyet gerekiyorsa R2 yerine çok turlu bir trimpot kullanıp çıkışı ölçerek ayarlayın.
Soğutucu gerekli mi, nasıl karar veririm?
Kayıp gücü hesaplayın: P = (Vgiriş − Vçıkış) × I. Soğutucusuz bir TO-220 kılıf, ortam koşullarına bağlı olarak yalnızca birkaç watt dağıtabilir; bunun üzerindeki her değer soğutucu gerektirir.
Örnek: 12 V girişten 5 V çıkış, 0,5 A yükte (12−5)×0,5 = 3,5 W eder — soğutucu şarttır. Kaybı azaltmanın en etkili yolu giriş gerilimini çıkışa yaklaştırmaktır: 12 V yerine 9 V kullanmak aynı örnekte kaybı 2 W'a düşürür. Verim gerçekten önemliyse lineer yerine anahtarlamalı regülatöre geçmek doğru karardır.
Neden 5 V girişten 5 V çıkış alamıyorum?
LM317'nin çalışabilmesi için giriş ile çıkış arasında bir dropout gerilimi farkı gerekir; bu değer yaklaşık 3 V'tur. Yani 5 V çıkış için girişin en az 8 V civarında olması beklenir.
Giriş-çıkış farkı yetersiz kaldığında regülatör regülasyonu kaybeder ve çıkış giriş gerilimini takip etmeye başlar; yük değiştikçe çıkış oynar. Küçük farklarla çalışmanız gerekiyorsa LDO (low dropout) tipi bir regülatör kullanmalısınız.
Çıkışta dalgalanma var, nasıl düzeltirim?
Önce kondansatörleri kontrol edin. Girişe yakın bir elektrolitik kondansatör (örneğin 100 µF) ve çıkışa 1–10 µF aralığında bir kondansatör bağlamak, LM317 uygulamalarında standart bir düzenlemedir; bunlar olmadan regülatör kararsız çalışabilir.
Dalgalanma şebeke frekansına yakınsa kaynak tarafındaki filtreleme yetersizdir: doğrultucu sonrası filtre kondansatörünü büyütün. Ayrıca ADJ ucuna bağlanan bir baypas kondansatörü, çıkıştaki gürültü bastırma oranını belirgin biçimde iyileştirir.
LM317 ile 7805 arasında nasıl seçim yaparım?
7805 sabit 5 V verir, ek direnç gerektirmez ve devresi daha basittir. Yalnızca 5 V gerekiyorsa daha az parça ve daha az hata riski demektir.
LM317 ise çıkışı siz belirlersiniz: 3,3 V, 9 V, 15 V ya da ayarlanabilir bir değer. Standart olmayan bir gerilim gerekiyorsa veya tek entegreyle farklı projelere hizmet edecekseniz LM317 esneklik sağlar. Isı davranışı ve dropout gereksinimi ikisinde de benzerdir.
